Çocukların sosyal medyada uygunsuz içeriklere maruz kalması, siber zorbalık, bağımlılık ve ruh sağlığı üzerindeki olası etkileri, Avrupa ülkelerini yeni yasal düzenlemeler hazırlamaya yöneltiyor. Son dönemde birçok ülke, çocuk ve gençlerin sosyal medya kullanımını sınırlandıracak adımlar atarken, Avrupa Birliği de ortak çözümler üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.
Son olarak, Fransız Parlamentosu 15 yaşından küçük çocukların sosyal medyaya erişimlerinin engellenmesine ilişkin tasarıyı kabul etti. Tasarının oylandığı oturumda söz alan milletvekilleri, bu düzenlemenin Fransız çocuklarını korumak için gereklilik olduğunu vurguladı.
Fransa’da 15 yaş altına sosyal medya yasağı geliyor
Kabul edilen tasarıya göre, sosyal medya platformlarına yaş doğrulama sistemi kurma zorunluluğu getirilecek ve 15 yaşından küçük çocukların 1 Eylül’den itibaren sosyal medya hesabı açmasına izin verilmeyecek.
Sosyal medya platformlarından halihazırda açık olan 15 yaş altındaki çocuklara ait hesapların 4 ay içinde kapatılması istenecek.
Fransız hükümeti, ayrıca halihazırda ilkokullarda ve ortaokullarda geçerli olan cep telefonu kullanımına ilişkin düzenlemeyi yeni öğretim yılından itibaren liselerde de yürürlüğe koyma hazırlığında olduğunu bildirdi.
Avrupa Birliği dijital yaş doğrulama sistemini hazırladı
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de çocukların çevrim içi güvenliğini artırmayı hedefleyen yeni “dijital yaş doğrulama uygulaması”nın teknik olarak hazır olduğunu ve yakında kullanıma sunulacağını bildirdi.
Von der Leyen, sosyal medya platformlarının son derece bağımlılık yaratan tasarımlar sunduğunu, “sonsuz kaydırma özelliğinin” bu bağımlılığı beslediğini söyledi.
Almanya’da da çocukların sosyal medyadan nasıl korunacağına ilişkin hükümetin uzman komisyonuna hazırlattığı rapor, sosyal medyanın gençler üzerindeki olumsuz etkilerini yeniden gündeme getirdi.
Raporda 13-18 yaşındaki gençler için kademeli koruma önlemlerinin uygulanması, çocuklar için sosyal medya kullanımının 13 yaş sınırıyla düzenlenmesi tavsiye edildi.
Almanya Dijital İşler Bakanı Karsten Wildberger, sosyal medyanın gençlerin gelişimi üzerindeki olumsuz etkilerine dikkati çekerek, çocuklar için sosyal medya kullanımının yaş sınırıyla düzenlenmesi konusunda açık olduğunu söyledi.
Yunanistan’da da 15 yaşından küçüklerin sosyal medya kullanımına ilişkin yeni düzenlemenin 1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe gireceği duyuruldu.
Kararı duyuran Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, son yıllarda ebeveyn ve uzmanlarla yaptığı görüşmelerde çocukların stresli oldukları, uyuma zorluğu çektikleri, sürekli cep telefonlarına baktıkları bilgisinin aktarıldığını, çocukların uzun süre ekrana bakmaları sebebiyle beyinlerinin yorulduğunu kaydetti.
Bu nedenle zor bir karar alacaklarını vurgulayan Miçotakis, 15 yaşından küçüklerin sosyal medya hesabı açmasına izin verilmeyeceğini bildirdi.
Diğer Avrupa ülkeleri de benzer adımlar atıyor
Norveç hükümetinin de 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya erişimini düzenlemeye yönelik hazırlıklara başladığı belirtildi.
Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store, yaptığı açıklamada, sosyal medyanın çocuklar üzerindeki olumsuz etkisini azaltmak amacıyla hazırlanacak yasa tasarısının yıl içinde meclise sunulacağını ve onaylanırsa gelecek yıl yürürlüğe gireceğini duyurdu.
Store, çocukların sosyal medya erişimine 16 yaşından itibaren izin verilmesi yönünde bir çalışma yürüttüklerini aktardı.
İngiltere’nin eski Başbakanı Keir Starmer, çocukların internetteki güvenliği konusunda ailelerin endişeli olduğunu belirtmiş, görev süresince sosyal medya şirketlerinin temsilcileriyle daha hızlı adımlar atmaları için görüşmeler yapmıştı.
Starmer, İngiltere’de mevcut düzenlemelerin çocukları internetin zararlı etkilerinden korumadığına işaret ederek, kısa süre içinde 16 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin yeni düzenlemeler konusunda gerekli adımı atacaklarını bildirmişti.
Finlandiya’da Sağlık ve Refah Enstitüsü ile Finlandiya Ulusal Eğitim Ajansı, 13 yaş altındaki çocukların kendilerine ait akıllı telefonlarının olmaması ve sosyal medya kullanmalarına izin verilmemesi tavsiyesinde bulundu.
Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo da çocuklar ve gençler arasında fiziksel aktivitenin ve hobilere katılımın azalmasına ilişkin endişeleri gerekçe göstererek, 15 yaşın altındaki çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin düzenlemelere destek verdiğini açıkladı.
Bu eğilimi “derin endişe verici” olarak nitelendiren Orpo, sosyal medyanın çocukların daha sağlıklı ve daha aktif yaşam tarzlarını benimsemelerinin önündeki başlıca engellerden biri haline geldiğine dikkati çekti.
İsveç hükümeti, çocukların sınıfta öğrenmeye odaklanabilmelerini sağlamak amacıyla ilkokul ve ortaokullarda cep telefonu kullanımına yönelik yeni düzenleme yapmayı planladığını bildirdi.
Danimarka’da da 15 yaşından küçük çocuklar için sosyal medya platformlarına erişimi düzenlemeye yönelik çalışmalar yürütülüyor. Hükümet, konuyla ilgili Kasım 2025’te parlamentodaki üç koalisyon partisi ile iki muhalefet partisinin desteğini aldığını duyurdu.
Danimarka Dijital İşler Bakanlığı da düzenleme kapsamında kullanılabilecek yaş doğrulama araçlarını içeren uygulamayı hayata geçirecek.
Polonya da çocukların ekran süresini ve sosyal medya kullanımını sınırlamaya yönelik adım atan ülkelerin arasına katılacak. Eğitim Bakanı Barbara Nowacka, 16 yaş altı öğrencilerin okullarda cep telefonu kullanmasına 1 Eylül’den itibaren izin verilmeyeceğini açıkladı.
Polonya hükümeti, ayrıca 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin yeni yasal düzenleme üzerinde çalıştıklarını bildirdi.
İspanya da 16 yaşın altındaki çocukların sosyal paylaşım ağlarına erişimini düzenleyecek.
Başbakan Pedro Sanchez, 16 yaşın altındaki çocukların sosyal paylaşım ağlarına erişimine izin verilmeyeceğini, dijital platformlar üzerindeki denetimi artırmak ve yöneticilerini bu ağlardaki ihlallerden sorumlu tutmak için başka önlemler de alacaklarını duyurdu.
İspanya hükümeti ayrıca, sosyal paylaşım sitelerinin yöneticilerini dijital platformlarda işlenen her türlü ihlalden yasal olarak sorumlu tutan, bu ihlallerde savcılığa soruşturma hakkı veren yasa tasarısını meclise sunacak.
Portekiz de 13 yaş altındaki çocukların sosyal paylaşım ağlarına erişimini düzenlemeyi ve 13-16 yaşındaki çocukların bu platformlara yalnızca ebeveyn izniyle erişebilmesini öngören düzenleme için ilk adımı attı.
İktidardaki Sosyal Demokrat Partinin (PSD) çocuklarda sosyal medya kullanımını düzenleyen yasa tasarısı, mecliste onaylanarak son halini alması için komisyona gönderildi.
Avusturya’da da koalisyon hükümeti ortakları, 14 yaş altındakilere yönelik sosyal medya düzenlemesi konusunda mutabık kaldı.
Çekya Başbakanı Andrej Babis, ülkede 15 yaşın altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişiminin düzenlenmesini desteklediğini belirtti.
Başbakan Babis ile Eğitim Bakanı Robert Plaga tarafından hazırlanan yasa tasarısı kapsamında anaokulu, ilkokul, ortaokul ve çok yıllık liselerde cep telefonu ile diğer elektronik iletişim cihazlarının kullanımına izin verilmeyecek.
Slovenya’da 15 yaşın altındaki çocuklar için sosyal medya kullanımını düzenlemeyi de öngören yasa tasarısı hazırlanıyor. Hükümet, TikTok, Snapchat ve Instagram gibi içerik paylaşımının yapıldığı sosyal ağları düzenlemeyi hedefliyor.
Baltık ülkeleri Estonya, Letonya ve Litvanya’da özellikle okul ortamlarında telefon ve sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemeler giderek yaygınlaşıyor.
Estonya ve Litvanya, mevcut AB düzenlemeleri çerçevesinde çocukların dijital güvenliğini güçlendirmeye yönelik çalışmalara odaklanıyor. Letonya’da ise 15 yaş altına erişimin düzenlenmesine yönelik öneriler tartışma aşamasında bulunuyor.
İtalya’da da 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin düzenleme hazırlanıyor. Tasarının gelecek aylarda parlamentoda son halini alıp oylanması bekleniyor.
Avrupa Parlamentosundan “sosyal medyada 16 yaş sınırı” çağrısı
Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri, Birlik topraklarında çocukların sosyal medyaya erişimi için 16 yaş sınırı getirilmesi çağrısı yapan raporu kabul etmişti. AB’nin diğer kurumlarına tavsiye niteliğindeki raporunda 13 ila 16 yaşındaki çocukların dijital platformlara ebeveyn izniyle erişebilmesi talep ediliyor.
Çocukların çevrim içi ortamda karşılaştıkları fiziksel ve ruhsal sağlık risklerine işaret edilen raporda, bağımlılığı artırabilen, çocukların konsantre olma ve çevrim içi içeriklerle sağlıklı etkileşim kurma yeteneğine zarar veren “manipülatif stratejilere” karşı korunma sağlanması isteniyor.
Avustralya, Aralık 2025’te 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişimine izin vermeyen ilk ülke olmuştu.
